CHP TBMM Grubu’nun raporuna göre sosyal güvenlik sisteminin geçen yılın ilk dört aylık döneminde 16.1 milyar lira olan finansman açığı bu yıl 24.4 milyar liraya kadar yükseldi. SGK’nin verilerine göre yurttaşların EYT’den yararlanmak için yoğun bir prim borçlanmasına gittiği bu dönemde, toplam gelirler yüzde 102.7 artarak 555.8 milyar liraya çıkarken, harcamalar ise yüzde 99.8 oranında artarak 580.2 milyar lira oldu.

Bu dönemde bütçeden SGK’ye açığının finansmanı, faturalı ödemeler, Hazine desteği ve benzeri isimlerle toplam 222.2 milyar lira transfer edildi. Nisan 2023 sonu itibarıyla aktif sigortalı sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0.3 oranında azalarak 24 milyon 944 bin kişiye gerilerken aylık ve gelir alanların sayısı ise yüzde 3.6 oranında artarak 14 milyon 256 bine yükseldi.

https://www.cumhuriyet.com.tr/

Genel Sağlık Sigortası’na ait hak sahipliği işlemleri, kişilerin Türkiye’de ikamet ettiğine dair Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Adres Kayıt Sistemi'nde (AKS) yer alan bilgileri esas alınarak yapılmaktadır. 

Genel Sağlık Sigortalısı sayılanların sağlık aktivasyon işlemlerinin sistemsel düzenlemeleri, elektronik ortamdaki AKS adres bilgileri kontrol edildikten sonra yapılacağından kişilerin adres bilgilerini güncellemesi gerekiyor.

Sağlık hizmetlerinden yararlanmak isteyenler, adres kaydı güncelleme işlemlerini e- Devlet üzerinden veya en yakın nüfus müdürlüklerinden yaptırabiliyor. Adres bilgilerini güncellemeyen yurttaşlar SGK’nin sunmuş olduğu sağlık hizmetlerinden yararlanamayacak.

https://www.cumhuriyet.com.tr/

Kış mevsimine girdiğimiz ve pandeminin de yoğun biçimde sürdüğü bugünlerde 52 ilacın bedelinin bugünden itibaren SGK tarafından karşılanmayacak olmasına tepki gösteren Dr. Ergün Demir ve Dr. Güray Kılıç, 8 Eylül 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği’nde yapılan değişiklik ile bu kararın alındığını anımsattılar. 

YURTTAŞIN ÖDEMELERİ ARTACAK

SGK’nin almış olduğu bu kararla, genel sağlık sigortalı ve bakmakla yükümlü kişilerin reçetelerine yazılarak alabildiği, çok yaygın kullanılan bu ilaçların bedelini bugünden itibaren geçerli olmak üzere artık ödemeyeceğini, yurttaşların bu ilaçları kendi ceplerinden ödeme ile alabileceklerini kaydeden Demir ve Kılıç, özetle şunları söylediler: 

“Bu durum ilacın erişilebilir ve satın alınabilir olmasını zorlaştıracak ve fiili olarak reçetesiz ilaç kullanımını artıracaktır. Geri ödeme listesinden çıkarılan bu ilaçlar şimdi serbest piyasa kurallarına göre daha fazla bedelle satılacaktır. Fiili olarak reçetesiz ilaca dönüşecek bu ilaçlar Tarım Bakanlığı izni ile doğal ürün olarak eczane dışında da satılabileceklerdir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’i, SGK Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu’nun bedelleri çok yüksek olmayan, vatandaşlar tarafından çok yaygın olarak kullanılan ve SGK tarafından yıllarca ödenen bu 52 ilacın hangi gerekçelerle SGK geri ödeme listesinden çıkardığına ilişkin kamuoyuna açıklama yapmaya davet ediyoruz. Bu uygulamanın başka ilaç gruplarının ve sağlık hizmetlerinin keyfi olarak geri ödeme kapsamından çıkarılacağına dair bir işaret olduğunu düşünmekteyiz. Halkın sağlık hakkının daraltan, ilaca erişimini zorlaştıran ve cepten harcamayı artıran bu düzenlemelerden bir an önce vazgeçmelidir.”

BAŞKA İLAÇLAR DA OLACAK

Tüm Eczacı İşverenler Sendikası Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan da, “Sağlık harcamalarının bir gider kalemi olmadığını, halk sağlığına yapılan bir yatırım olduğunu bu çerçevede de ilaç harcamalarında tasarrufun geri ödeme listelerinden ilaçların çıkarılmasıyla olmayacağını ve bu yaklaşımdan vazgeçilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Vatandaşın ilaçlara ulaşımı engellenmiş ve cebinden ilaç için çıkacak olan ücret fazlalaşmış olacak” sözleriyle tepki gösterdi. 

https://www.cumhuriyet.com.tr/

Pandeminin ilk günlerinde bu yana, Covid-19’un sağlık çalışanları adına meslek hastalığı kabul edilmesi için girişimlerde bulunan İzmir Tabip Odası'nın çabaları sonuç verdi. Tabip Odası, geçen yıl nisan ayında yaşamını yitiren Dr. Muharrem İdiz'in yakınları adına SGK’na başvuru yaptı.  Başvuruda,  Dr. Muharrem İdiz’in ölümünün meslek hastalığı sonucu olduğunun kabul edilmesi ve yakınlarına ölüm geliri bağlanması talep edildi.

'MESLEK HASTALIĞI' SAYILDI

SGK tarafından yapılan ilk incelemede, Covid-19’un mesleki bulaşıcı hastalıklar listesinde olmadığı gerekçesiyle başvuru reddedildi. Kararın ardından İzmir Tabip Odası bu kez Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu’na itiraz etti. İlgili sağlık kuruluşlarından ve işyerlerinden istenilen kayıtlarla yeniden değerlendirilen başvuru sonucunda, ölümün meslek hastalığına bağlı olduğu değerlendirdi. Dr. Muharrem İdiz’in eşi ve kızına, meslek hastalığına bağlı ölüm geliri bağlandı.

Kararın emsal teşkil etmesi gerektiğini belirten İzmir Tabip Odası, yaptığı açıklamada, "Kamu veya özel sağlık kurumu ayrımı yapılmaksızın, Covid-19 nedeniyle vefat eden sağlık emekçilerinin yakınlarının mağduriyetinin bir an önce giderilmesi gereklidir. Sağlık emekçilerinin yakınları, uzun hukuksal süreçlerle karşı karşıya kalmamalı, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklı aylıkları ivedilikle bağlanmalıdır." ifadelerine yer verdi.

https://www.cumhuriyet.com.tr/

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) yüksek rapor parası almak için usulsüzlük yapanların cezasını 4/a ve 4/b kapsamında çalışan milyonlarca kişi çekecek. Bazı kişilerin hastalık veya doğum izninde yüksek rapor parası alabilmek için bu amaçla kurulmuş naylon şirketler aracılığıyla üç ay yüksek prim ödediğinin tespit edilmesi üzerine kanunda değişiklik yapıldı. Kanun değişikliği 22 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe girdi. Değişikliğin ardından SGK genelge yayımlayarak, yeni uygulamaya açıklık getirdi.

HaberTürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberi'ne göre; Kanunda değişiklik yapılmadan önce, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık izni nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği bağlanırken, sigortalının son 12 aydaki en son 3 aylık dönemdeki ücret ortalaması dikkate alınıyordu. Yatarak tedavilerde hesaplanan günlük ortalama prime esas kazancın (brüt ücretin) yarısı oranında, ayaktan tedavilerde ise 3’te 2’si oranında ödenek veriliyordu. İş kazası ve meslek hastalığında uygulama değişmedi, aynen devam edecek.

Ancak, 22 Nisan 2021 tarihinden sonra hastalık ve analık izni nedeniyle düzenlenen raporlara istinaden verilen geçici iş göremezlik ödeneği, son üç ay yerine 12 aylık dönemdeki ortalama ücret üzerinden hesaplanacak. Böylece, halk arasında “rapor parası” olarak adlandırılan geçici iş göremezlik ödeneği, bundan böyle daha az ödenecek.

SGK’nın genelgesinde, yeni uygulamanın nasıl olacağı ayrıntılı şekilde anlatıldı. Buna göre, 19 Nisan – 5 Mayıs 2021 tarihleri arasında raporlu olan kişinin son 12 ayda çalıştığı gün sayısı ve aylık kazancı şöyle:

Değişiklikten önce bu kişinin sadece 2021 ocak, şubat ve mart aylarındaki ücreti toplanarak çalışma gün sayısına bölünecekti. Bu şekilde yapılan hesaplamaya göre, son üç aydaki ortalama günlük kazanç 240 TL olduğu için raporlu olduğu her gün için 160 TL geçici iş göremezlik ödeneği veriliyordu.

Yasa değişince aynı kişinin ödeneği bu kez 12 aylık kazanç üzerinden hesaplanacak. 12 ayda SGK’ya bildirilen prime esas toplam kazanç tutarı 56 bin 640 TL, prim gün sayısı ise 280 gün olduğundan günlük ortalama kazanç 202,29 TL’ye gerileyecek. Günlük rapor parası olarak bunun 3’te 2’si olan 134.86 TL ödenecek. Söz konusu çalışanın günlük kaybı 25 TL, raporlu olduğu süredeki toplam kaybı ise 375 TL olacak.

SON 1 YILDA 180 GÜNDEN AZ ÇALIŞANLARIN ÖDENEĞİNE TAVAN GETİRİLDİ

Raporun düzenlendiği tarihten önceki son bir yıl içerisinde 180 günden az sigortalı çalışması olanlara hastalık ve doğum izninde ödenecek rapor parası için de sınır getirildi. Bu kişilerin prime esas kazanç tutarları ne olursa olsun, rapor parası, asgari ücretin iki katına göre hesaplanan tutarı aşamayacak.

Örneğin, bu yılın ocak – mart döneminde aylık 9600 TL, geçen yılın kasım – aralık aylarında da aylık 8500 TL prime esas kazancı bulunan bir kişi doğum iznine ayrıldığında daha önce dört ay süreyle ayda 6400 TL rapor parası alabiliyordu. Bu kişinin son bir yıldaki toplam prim günü 180’nin altında kaldığı için prime esas aylık kazancı 7155 TL (asgari ücretin iki katı) kabul edilecek. Rapor parası da bu tutarın 3’te 2’si oranında, yani 4770 TL olacak. Söz konusu kişinin aylık kaybı 1630 TL, dört aylık dönemdeki toplam kaybı da 6 bin 520 TL olacak.

ASGARİ ÜCRETLİLER ETKİLENMEYECEK

Rapor parası ödemeleriyle ilgili yapılan bu değişiklikten asgari ücretle çalışanlar etkilenmeyecek. Kanuna göre, geçici iş göremezlik ödenekleri, ödemenin yapıldığı yıldaki asgari ücret üzerinden hesaplanan tutarın altında olamıyor. Bu nedenle, son 3 ay yerine son 12 aylık ortalama kazancın dikkate alınması, asgari ücretlilerin rapor parasını değiştirmeyecek. Ancak, asgari ücretin üzerinde gelir elde eden herkes bu değişiklikten etkilenecek.

TEK HEKİMDEN BİR YILDA 40 GÜNDEN FAZLA RAPOR ALINAMAZ

Ayaktan tedavilerde, hizmet akdiyle çalıştırılan (4/a’lı) sigortalıya tek hekim raporu ile bir defada en çok 10 gün istirahat verilebilir. İstirahat sonrasında kontrol muayenesi raporda belirtilmiş ise toplam süre 20 günü geçmemek şartıyla uzatılabilir. Yirmi günü aşan istirahat raporlarını ancak sağlık kurulları verebilir.

Sağlık kurulunun ilk vereceği istirahat süresi tedavi tarihinden başlamak üzere 6 ayı geçemez. Tedaviye devam edilmesi hâlinde sağlık kurulu raporu ile bu süre uzatılır.

Eski adıyla SSK (4/a) veya BAĞ-KUR(4/b) kapsamında çalışanlara bir takvim yılı içinde tek hekim tarafından ayaktan tedavilerde verilecek rapor sürelerinin toplamı 40 günü geçemez. İstirahat süresinin 40 günü aşması durumunda raporun sağlık kurullarınca düzenlenmesi gerekir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilen işyeri hekimleri ise bir kerede en fazla 2 günlük rapor verebilir.

ÖZEL MUAYENEHANE HEKİMİ RAPOR DÜZENLEYEMEZ

SGK’nın iş göremezlik ödeneği verebilmesi için istirahat raporlarının SGK ile sözleşmesi olsun veya olmasın hastanelerde çalışmakta olan hekimler veya sağlık kurullarınca düzenlenmesi gerekiyor.

Herhangi bir sağlık tesisine bağlı olmadan özel muayenehanesi olan hekimler tarafından düzenlenen raporlara istinaden geçici iş göremezlik ödeneği verilmiyor. Bu nedenle, özel muayenehane hekimleri tarafından istirahati uygun görülen kişilerin SGK ile sözleşmeli veya sözleşmesiz sağlık kuruluşlarından rapor almaları zorunlu.

EMEKLİ İŞÇİLERE HASTALIKTA RAPOR PARASI ÖDENMEZ

Emekli aylığı almakta iken sosyal güvenlik destek primine tabi olarak bir işte çalışanlar, sadece iş kazası ve meslek hastalığı durumunda iş göremezlik ödeneği alabilirler. Hastalandıklarında veya doğum iznine ayrıldıklarında rapor parası alamazlar.

BORCU BULUNAN BAĞ-KUR’LUYA RAPOR PARASI YOK

SGK’ya borcu bulunan BAĞ-KUR’lular, hastalandıklarında veya doğum iznine ayrıldıklarında rapor parası alamıyorlar. Bazı durumlarda prim borcunu yapılandırmış ve yapılandırılan borcun taksitlerini ödeyenler çeşitli haklardan yararlanabiliyorlar. Ancak, SGK’ya olan borçlarını yapılandırmış olsalar bile, borcun tamamı ödeninceye kadar rapor parasından yararlanamıyorlar.