AİHM’nin Yalçınkaya-Türkiye kararı sonrasında, 27 Eylül 2023 tarihli yazımızda yaptığımız ilk değerlendirmede, Türk yargısının karar sonrasında alması gereken tutum konusundaki düşüncemizi kısaca açıklamıştık.

Bugün ise kanunilik ilkesinin ihlalini, yargılama süreçlerinde savunduğumuz görüşlerimizle de harmanlayarak değerlendireceğiz.

Kanunilik ilkesi (AİHS 7) bağlamında Mahkeme, Yalçınkaya-Türkiye kararında özetle;

1. Bu ilkenin, savaş veya diğer olağanüstü hallere özgü olmak üzere Sözleşme'nin 15. Maddesiyle üye ülkelere tanınan Derogasyon hakkı kullanılarak askıya alınamayacağını,
2. Ulusal yargı mercilerinin yerine geçmek gibi görevlerinin olmadığını, ancak bir karinenin, bireyin kendisine yöneltilen suçlamalardan kendisini aklamasını imkânsız hale getirme etkisine de sahip olmaması gerektiğini,
3. Türk hukuku uyarınca, bir yapının resmi olarak "terör örgütü" olarak tanımlanmasının, mahkemeler tarafından verilecek bir karara bağlı olduğunu, bu bağlamda 16 Haziran 2016 tarihli Erzincan Ağır Ceza Mahkemesi kararının ilk karar olduğunu, Milli Güvenlik Kurulu'nun ya da diğer kamu makamlarının söz konusu örgütün terörist niteliğine ilişkin değerlendirmelerinin, olgusal açıdan kesinlikle önemli olmakla birlikte, stricto sensu (dar anlamda) olarak yasal bir güce sahip olmadığını,
4. F. Gülen'in silahlı terör örgütü kurma suçlamasından daha önce beraat etmiş olmasının, daha sonraki gelişmeler temelinde FETÖ/PDY'nin niteliğine ilişkin daha sonra farklı bir karar verilmesi olasılığını kendiliğinden ortadan kaldırmadığını, ancak davanın amaçları bakımından sorunun; başvurana atfedilen eylemler sırasında FETÖ/PDY'nin bir terör örgütü olarak yasaklanıp yasaklanmasından ziyade, başvuranın silahlı terör örgütü üyeliğinden mahkûmiyetinin, Türk Ceza Kanunu'nun 314/2 maddesinde, Terörle Mücadele Kanunu'nda ve Yargıtay'ın ilgili içtihatlarında tanımlandığı şekliyle, suçun maddi ve manevi unsurlarının toplamı bakımından, iç hukukun gereklilikleri karşısında yeterince öngörülebilir olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerektiği,
5. Türk hukukunda silahlı terör örgütüne üye olma suçunun özel kastla işlenen bir suç olduğu, bazı spesifik sübjektif unsurların varlığının olmazsa olmaz bir koşul olduğu halde, ulusal mahkemeler tarafından, Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu'nun ilgili hükümlerinin geniş yorumlanması yoluyla, ByLock kullanımının silahlı terör örgütü üyeliği anlamına geldiğine dair ön kabulle, başvuranın özel durumunda, iç hukuktaki suçun yasal tanımı kapsamında gerekli olan bilgi ve kastın varlığını tespit etmeye çalışmadan, ByLock kullanımına etkili bir şekilde objektif sorumluluk yüklenerek, kanunun bu şekilde geniş ve öngörülemez bir şekilde yorumlanmasının, suçun kurucu unsurlarını, özellikle de manevi unsurunu bir kenara bırakma ve bu suçu katı bir sorumluluk suçuna benzetme ve böylece iç hukukta açıkça belirtilen gerekliliklerden ayrılma etkisi yarattığından, suçun kapsamı, 7. maddenin amaç ve hedefine aykırı olarak, öngörülemeyen bir şekilde başvuranın aleyhine genişletilmiş olduğu,

gerekçeleriyle, Sözleşme'nin 7. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır.

Mahkemenin bu görüşler çerçevesinde verdiği ihlal kararı karşısında, bakmakta olduğumuz tüm davalarda ifade ettiğimiz, “ByLock adeta bir FETÖ/PDY kimlik kartı sayılmıştır.” şeklindeki hukuka aykırılık görüşümüzün doğrulanmış olması, yargılananlar bakımından memnuniyet vericidir.

Mahkeme, ulusal makamlara ve mahkemelere göre amaçlarını geleneksel terör yöntemlerinden ziyade gizli bir şekilde gerçekleştiren bu örgütün atipik yapısını göz önünde bulundurarak, Türk makamlarının ve mahkemelerinin FETÖ/PDY'ye karşı yürüttükleri çabalar bağlamında karşılaştıkları benzersiz zorlukları zaten kabul etmiş, ancak uygulamanın Türk hukuk sistemi bakımından da hatalı olduğunu ortaya koymuştur. Çünkü hukukun üstünlüğü ilkesinin hiçbir koşulda göz ardı edilemez.

Burada noktada Anayasa Mahkemesi’nin bazı norm denetimi kararlarında, MGK’nun kararlarının icra kabiliyeti olamayacağına dair isabetli yaklaşımını, nedense bireysel başvuru yoluyla önüne gelen dosyalarda göstermeyerek, adeta kendini inkar etmiş olduğunu anımsatmak gerek. Bu bağlamda birçok davamızda dile getirdiğimiz, Milli Güvenlik Kurulu’nun görev ve yetkileri bağlamındaki eleştirel savunmalarımızın da Mahkeme’nin; “… Milli Güvenlik Kurulu'nun ya da diğer kamu makamlarının söz konusu örgütün terörist niteliğine ilişkin değerlendirmelerinin, olgusal açıdan kesinlikle önemli olmakla birlikte, stricto sensu (dar anlamda) olarak yasal bir güce sahip değildi.” şeklindeki değerlendirmesiyle doğrulanmış olduğu görülmektedir.

MGK kararlarının bağlayıcılığı, yani icra kabiliyeti olmadığı, tavsiye niteliğinde kararlar olduğu bilinmekle birlikte, ülkenin içinde bulunduğu siyasi iklim dolayısıyla ne yazık ki bu noktada herkes üç maymunu oynamaktadır. Oysa 27 Mayıs 2016 günü bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan;

"İşte dün yeni bir karar daha aldık. Fethullahçı terör örgütü olarak tavsiye kararını aldık, hükümete gönderdik. Şimdi Bakanlar Kurulu kararını bekliyoruz. Bunların terör örgütü olarak tescilini gerçekleştireceğiz. İşte PKK, PYD neyse bunlar da aynı kategoride yargılanma süreci içine gidecekler" sözleriyle MGK tarafından tavsiye kararı aldıklarını açıklamış ve 30 Mayıs 2016 günü de;

"Adı 'Fetullahçı Terör Örgütü' olarak kayda girdi ve Bakanlar Kurulumuza tavsiye kararını gönderdik. Bakanlar Kurulumuz da kararını verdi ve onay için bize geldi. Biz de onadık ve şimdi bu Millî Güvenlik Siyaset Belgesi'ne artık giriyor.”  sözleriyle üç gün önce söylediklerini yaparak, tavsiye kararını Bakanlar Kurulu Kararı haline getirdiklerini açıklamıştır.

AİHM tarafından tekrar anımsatılan ülkemize özgü bu normun çarpıcı bir uygulaması da, 25 Ağustos 2004 tarihinde MGK tarafından alınan, “Fethullahçı Yapının devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna” dair tavsiye kararına, dönemin hükumeti tarafından uyulmamış olmasıdır. Nitekim Milli Güvenlik Kurulu’nun o kararının icrai bir sonucu olmamıştır.

Sonuç olarak AİHM, suçlamaya dayanak sayılan eylemlerin gerçekleştiği tarihte, FETÖ/PDY'nin, Türk hukukunda öngörüldüğü şekilde, henüz silahlı bir terör örgütü olarak tanımlanmadığını kabul etmiştir. Kendisi olmayan örgütün üyesi de olamaz.

Ancak Mahkeme, bu durumu (hukuken var olmayan örgüt) tek başına, başvuranın mahkumiyetini Sözleşme'nin 7. maddesiyle bağdaşmaz hale getirmek için yeterli saymadığının (terörle mücadelesi bağlamında Türk Devletine anlayış göstererek) altını çizerek, ulusal mahkemelerin ilgili kararlarına atfen, kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine karar vermesinin temel nedeninin, “… bir terör örgütünün yasal olarak tanımlanmasına ilişkin Türk hukukundaki kuralın, örgütün kurucularının veya üyelerinin, "bilerek ve isteyerek" hareket ettikleri ölçüde, bu tanımlamadan önce gerçekleştirdikleri eylemler için cezai sorumluluğunu engelleme etkisine sahip olmamasıdır.” diyerek adeta 7. Maddeden ihlal kararı vermemek için, terörle mücadelenin lehine yorum yapmaya çalıştığını, ancak bunun mümkün olmadığını ortaya koymuştur.

Dolayısıyla ilk yazıda da belirtmiş olduğumuz gibi, ilgili davaların kanunilik ilkesi bağlamında;

1. Kesinleşen mahkumiyet kararları için yeniden yargılama talebinde bulunmak,
2. Yargıtay aşamasındaki mahkumiyet kararlarına karşı ek dilekçe ile bozma istemek,
3. İstinaf ve ilk derece mahkemelerinde görülmekte olan davaların bu karar doğrultusunda yürütülmesi ve sonuçlandırılması gerekmektedir.

Tutuklu yargılamalar ve infaz aşamasındaki hükümlüler bakımından ivedilikle karar doğrultusunda değerlendirme yapılmalıdır.

Bu karar bağlamında değerlendirmelerimizi sürdürecek ve sizlerle paylaşacağız.

Av. Abdurrahman Bayramoğlu – Av. Çağlar Dilber

İletişim

AİHM KARARI YÜKSEL YALÇINKAYA / TÜRKİYE DAVASI  KARARIN TAM METNİNE ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ.

Kararı Avukatlar yorumladı;

AİHM YALÇINKAYA KARARININ FETÖ/PDY DAVALARINA ETKİSİ NE OLACAK?

Karara ilişkin basın açıklamasında da belirtildiği gibi Mahkeme sözleşmenin;

Kanunilik ilkesine ilişkin 7. Maddesi,

Adil yargılanma hakkına ilişkin 6/1. Maddenin,

Toplanma ve örgütlenme özgürlüğüne ilişkin 11. Maddesinin ihlal edildiğine karar verdi.

Mahkeme, bu kararıyla esas olarak ByLock delilinin Türk yargı pratiğinde uygulandığı haliyle, örgüt üyeliğinin kanıtı olamayacağına hükmetmiş bulunmaktadır. Bank Asya hesapları, müzahir sendika ve dernek kayıtlarını ise hükümet tarafından sunulan ‘asıl delile destek mahiyetinde delil’ oldukları şeklindeki savunma dolayısıyla dikkate almamıştır. 

Muhalif oy yazılarıyla birlikte oldukça uzun (185 sayfa) olan kararı dikkatle inceledikten sonra tarafımızdan daha ayrıntılı bir yazı hazırlanacaktır. Ancak şimdilik ifade etmek gerekir ki; bu karar 15 Temmuz sonrasında ve o sürece ilişkin olarak Türkiye’de yürütülen bütün yargılamalar bakımından, az veya çok ama mutlaka bir etki yaratacaktır.

Bu kararın Türk yargısı için ne tür bir yön gösterici olacağını, mahkeme kararın 418. Paragrafında açıklamış bulunmaktadır. Şöyle ki;

 “Bu nedenle Mahkeme, gelecekte çok sayıda davada benzer ihlalleri tespit etmek zorunda kalmamak için, mevcut kararda tespit edilen kusurların, ilgili ve mümkün olduğu ölçüde, Türk makamları tarafından daha geniş bir ölçekte - yani mevcut başvuranın özel davasının ötesinde - ele alınması gerektiği görüşündedir. Dolayısıyla, davalı Devlet'in Sözleşme'nin 46. maddesi kapsamındaki yükümlülüklerine uygun olarak, mevcut karardan, özellikle ulusal mahkemeler önünde görülmekte olan davalarla sınırlı olmamak üzere, gerekli sonuçları çıkarmak ve burada ihlal bulgularına yol açan yukarıda tespit edilen sorunu çözmek için uygun olan diğer genel tedbirleri almak yetkili makamlara düşmektedir (bkz. yukarıdaki 414. paragraf; ayrıca bkz., gerekli uyarlamalarla, Guðmundur Andri Ástráðsson / İzlanda [BD], No. 26374/18, § 314, 1 Aralık 2020). Daha spesifik olarak, ulusal mahkemelerin, mevcut kararda yorumlandığı ve uygulandığı şekliyle ilgili Sözleşme standartlarını gerekli şekilde dikkate almaları gerekmektedir. Mahkeme bu bağlamda, Sözleşme'nin 46. maddesinin, usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş uluslararası anlaşmaların kanun hükmünde olduğu ve bunların anayasaya uygunluğuna itiraz etmek için Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı şeklindeki Türkiye Anayasası'nın 90 § 5 maddesi uyarınca Türkiye'de anayasal bir kural hükmünde olduğunun altını çizmektedir.”

Mahkeme özetle, kararlarınızı bu karar bağlamında gözden geçirin demektedir. Bu gözden geçirmenin nasıl olacağına ise her davanın geldiği aşamaya göre karar verilecektir. Devam eden davalar bakımından karardaki ilkelere uymak, sonuçlanan davalar bakımından ise yeniden yargılama yoluyla ihlalleri ortadan kaldırmak ilk akla gelenler.

Ayrıca, Yalçınkaya kararında iç hukuktaki yargılama süreçlerine ilişkin anlatımda da belirtildiği üzere, somut olaya ilişkin tüm hukuki itirazların, savunmaların ve taleplerin etkin bir şekilde ve özellikle –zamanında- öne sürülmesi esas olup, karmaşık usuli süreçlerde sanıkların veya hükümlülerin hak kaybına uğramamaları için özellikle ceza hukukunda uzman bir avukat ile temsil edilmeleri gerektiğini belirtmek gerekir.

2016 yılından beri avukat olarak içinde yer aldığımız süreci bu bağlamda hızlıca değerlendirecek ve ulaştığımız sonuçları sizlerle paylaşacağız.

Av. Abdurrahman Bayramoğlu – Av. R. Çağlar Dilber

İletişim için tıklayınız.

İncelenen başvuru, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine hükmedilen, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurusu reddedilen Yüksel Yalçınkaya’nın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6 §§ 1 ve 3. maddelerine (adil yargılanma hakkı) dayanarak, bağımsız ve tarafsız mahkemelerde yargılanmadığı, hukuka aykırı yollarla elde edilen ve denetime açılmamış delillere dayanılarak mahkum edildiği, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesinin ihlal edildiği, iç hukukta keyfi ve gerekçeden yoksun kararlar ihdas edildiği, Sözleşme’nin  7. (suç ve cezaların kanuniliği ilkesi), 8. (özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı) ve 11. (toplanma ve dernek kurma özgürlüğü) maddelerinin ihlal edildiği iddialarına dayanıyor.

Yalçınkaya’nın özellikle ByLock deliline dayanılarak cezalandırılmış olması ve başvurucunun ByLock ile ilgili iddiaları karşısında, AİHM 19 Şubat 2021 tarihli yazısı ile Türkiye’den ByLock’a ilişkin ayrıntılı açıklamalar istemişti.

Konuya ilişkin sitemize açıklama yapan Av. Çağlar Dilber; “Başvurunun konusu itibariyle, Türkiye’de özellikle ByLock delili dayanak gösterilerek yargılanan, mahkûm edilen on binlerce kişinin hukuki durumunu doğrudan etkileyeceği kanaatindeyiz. Ancak AİHM önündeki dosyaya salt ByLock yönüyle bakılması da yanlış olacaktır. Zira AİHM’in bu inceleme sonucunda FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımdan yapacağı değerlendirmeler de son derece önemli.

Yapılacak inceleme sonucunda, FETÖ’nün konusu suç oluşturduğu ispatlanamayan sohbet toplantılarına katılmanın örgüt üyeliği suçunu kanıtlamayacağı yönündeki değerlendirmeyi içeren Anayasa Mahkemesi (Bilal Celalettin Şaşmaz, B. No: 2019/20791, 18/10/2022, § …) kararında atıfta bulunulan AİHM’in Yasin Özdemir/Türkiye (B. No: 14606/18, 7/12/2021) Kararı gibi mevcut yargılamaların birçoğunu etkileyecek, belki de temelsiz bırakacak bir karar çıkabileceği kanaatindeyiz.

 Bu davalardaki en temel sorun, gerçekleştiği tarihte konusu suç oluşturmayan eylemlerin 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında silahlı terör örgütüne üye olma suçuna kanıt olarak kabul edilmesi. Sade vatandaşın, kendisinin cezai yönden bir sorumluluk altına sokulabileceğini makul olarak öngörebilmesinin mümkün olmadığı eylemleri bakımından(bankaya para yatırmak, dernek/sendika üyeliği, içeriğinde suç unsuru tespit edilemeyen mesajlaşma uygulamaları gibi) suç ve cezaların kanuniliği ilkesi kapsamında yapılacak değerlendirme son derece önem arz ediyor.”

adaletbiz.com

DW Türkçe’den Kayhan Karaca’nın haberine göre; AİHM'nin gerekçeli kararında, "Ilıcak'ın bazı medya organlarındaki gazetecilik faaliyetleri ve sosyal medya üzerinden mesajlarıyla darbe girişimi faillerinin kimliklerini sorgulamasını bir terör örgütü ile ilişkilendirmeye dayalı olarak hükümetin ortaya koyduğu mantık kabul edilemez" görüşüne yer verildi. 

Ilıcak'ın yargılanmasına neden olan sosyal medya (tweet) paylaşaımlarının kamusal tartışma konusu olduğuna işaret edilen kararda, bu mesajların "teröre teşvik, şiddet ve meşru makamlara karşı ayaklanma çağrısı içermediği" kaydedildi. Bu mesajların "Ilıcak darbe girişiminden haberdardı" şeklinde okunamayacağını belirten AİHM, Ilıcak'ın darbe girişimi faillerinin kimler olabileceğini sorgulamasını "ifade özgürlüğü" kapsamında analiz etti. Kararda, söz konusu sorgulama ve ifadelerin muhalefet partileri tarafından dile getirildiğine de dikkat çekildi.

Bu tespitlerden yola çıkan AİHM, Ilıcak hakkında "gazetecilik faaliyetleri çerçevesinde kamuyu yakından ilgilendiren konulara ilişkin hiçbir şiddet, terör veya ayaklanma çağrısı olmaksızın yazdıkları nedeniyle gözaltı ve geçici tutukluluk kararı verilmesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) özgürlük ve güvenlik hakkıyla ilgili 5'inci maddesinin 1'inci bendini ihlal ettiğine" hükmetti. 

Türk yargıçtan karşıt görüş

Kararın bu maddenin ihlaline ilişkin bölümü 1'e karşı 6 oyla alındı. Karşıt oy kullanan Türk yargıç Saadet Yüksel, Nazlı Ilıcak'ın sosyal medya paylaşımlarıyla "darbe girişimini gerçekleştirenlerin kimlikleri hakkında şüphe yaydığını" ve "darbe girişimine karşı çıkmanın ve demokratik biçimde seçilmiş hükümeti desteklemenin demokratik olmadığını" ileri sürdüğünü dile getiren bir muhalif görüş yayımladı.  

AİHM, Ilıcak hakkındaki geçici tutukluluk kararının gazetecilik faaliyetlerinden kaynaklanmasını aynı zamanda ifade özgürlüğüne müdahale çerçevesinde değerlendirerek AİHS'nin ifade özgürlüğüyle ilgili 10'uncu maddesinin ihlaline de hükmetti. Kararın bu bölümü oy birliğiyle alındı.

Mahkeme, Ilıcak'ın AYM önünde başvurusunun makul bir sürede sonuca bağlanmadığına dair şikayetini ise darbe girişimi sonrası ilan edilen OHAL şartlarında AYM'nin iş yükünü dikkate alarak geri çevirdi. 

Çok sayıda müdahil taraf

Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri, Birleşmiş Milletler Düşünce ve İfade Özgürlüğü Özel raportörü, İnsan Hakları İzleme örgütü (Human Rights Watch), Sınır Tanımayan Gazeteciler, Uluslararası Basın Enstitüsü, Avrupa Gazeteciler Federasyonu ve PEN International gibi çok sayıda uluslararası kurum ve sivil toplum kuruluşu AİHM önündeki davaya Ilıcak'ın yanından müdahil olmuştu. 

AİHM kararı gereği Ankara Ilıcak'a 16 bin euro manevi tazminat ödeyecek. Ilıcak 568 bin euro manevi tazminat, 54 bin euro maddi tazminat, 150 bin dolar da mahkeme masrafı talep etmişti. Karar, Türk hükümeti ve/veya Nazlı Ilıcak'ın itiraz etmemesi halinde 3 ay sonra kesinleşecek. Bu süre içinde tarafların AİHM'nin 17 yargıçlı Büyük Dairesi önünde itiraz hakları bulunuyor. 

Nazlı Ilcak davasının geçmişi

Nazlı Ilıcak darbe girişiminin hemen ertesinde, 26 Temmuz 2016 tarihinde, "hükümeti devirmek, terör örgütü üyesi olmak ve terör örgütü propagandası" şüphesi temelinde Bodrum'da gözaltına alınmıştı. İstanbul'da çıkarıldığı mahkeme tarafından 22 Eylül 2016 tarihinde hakkında tutukluluk kararı verilen Ilıcak'ın bu kararlara mahkemeler önünde yaptığı itirazlar reddedilmişti. Ilıcak, İstanbul Savcılığının 11 Nisan 2017 tarihli iddianamesinde, "FETÖ/PDY medya yapılanması"nın kolu olarak gösterilen Can Erzincan TV kanalında program yönetmek ve Twitter hesabından bu örgütlerin darbe girişimiyle ilgisi olmadığı mesajları yaymakla" suçlanmıştı.  

Bu iddianame temelinde 16 Şubat 2018 tarihinde müebbet hapis cezasına mahkum edilen Ilıcak hakkındaki karar 5 Temmuz 2019 tarihinde Yargıtay tarafından bozulmuş, dava İstanbul 26'ıncı Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmişti. Ilıcak bu mahkeme tarafından, "örgüte üye olmamakla birlikte bilerek yardım" suçundan 8 yıl 9 ay hapis cezasına mahkum edildi. Ancak Yargıtay 14 Nisan 2019'da bu kararı da bozdu. Ilıcak'ın sürekli uzatılan geçici tutukluluğuna, tutukluluk süresi göz önünde bulundurularak adli kontrol şartıyla 4 Kasım 2019 tarihinde son verildi. Hakkındaki yargı süreci ise hâlen devam ediyor. 

Ilıcak bu süreçte "emniyet ve ifade özgürlüklerinin ihlali" temelinde 14 Kasım 2016 tarihinde Anayasa Mahkemesine (AYM) bireysel başvuruda da bulunmuş, ancak başvurusu  AYM tarafından geri çevrilmişti. 

Türkiye’de 2016 yılında tecilli 7 ay 16 hapis cezasına çarptırılan Özdemir’in Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru reddedilmişti.

AİHM gerekçeli karararında, yerel mahkemenin 2016 yılındaki başarısız darbe girişimininden sonra öğretmen Özdemir’in 2015 yılındaki sosyal medya paylaşımından dolayı “Gülen hareketi ve lideri Fettullah Gülen lehine suçu ve suçluyu övdüğü” gerekçesiyle mahkum etmesinin insan hakları ihlali teşkil ettiğini hükmetti.

AİHM karararında başvuru sahibinin, sosyal medya paylaşımlarının 17-23 Aralık 2013 yılındaki yolsuzluk soruşturmalarıyla ilgili olduğu ve burada paylaştığı yorumlarla kimseyi şiddete teşvik etmediği görüşü dile getirildi.

AİHM’in gerekçeli kararda, “2016 yılındaki başarısız askeri darbenin ardından başvuranı mahkum etmek için yerel mahkeme tarafından değerlendirmeye alınan yasal düzenlemenin, 2015 yılında ifade edilen görüşler için öngörülemez olduğu” yorumu yapıldı. (Euronews)

Aralarında eski Yargıtay ve Danıştay üyelerinin de bulunduğu toplam 427 hakim ve savcının, haklarındaki gözaltı kararlarının kanunsuzluğu temelinde açtıkları davalarla ilgili kararını bugün açıklayan AİHM, davacıların “özgürlük ve güvenlik” haklarının ihlal edildiği sonucuna vardı.

Gerekçeli kararda, hakim ve savcıların, suçüstü halleri hariç, kanunla belirlenmiş özel bir usul ile görevden uzaklaştırılabileceği, davacılar için bu yolun izlenmediği not edildi. Davacıların gözaltına alındıkları tarihlerde 2802 sayılı Hakim ve Savcılar, 2797 sayılı Yargıtay ve 2575 sayılı Danıştay kanunlarına tabi olduklarını ancak bu kanun hükümlerine aykırı biçimde gözaltına alındıklarını kaydeden Mahkeme, bu durumun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) özgürlük ve güvenlik hakkını güvence altına alan maddesiyle bağdaşmadığı hükmünde bulundu.  

Ankara’nın tezlerine ret

“FETÖ/PDY” üyesi oldukları şüphesiyle yakalanıp gözaltına alınan davacı hakim ve savcılar, darbe girişimi sonrasında ilan edilen Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında alınan tedbirlere ilişkin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile görevden uzaklaştırılmıştı. Darbe girişimi sonrası Türkiye’nin OHAL gerekçesiyle AİHS’ye derogasyon kararı ve davacıların iç hukuk yollarını tüketmemiş olmaları nedenleri temelinde davanın reddedilmesi için Türk hükümeti tarafından yapılan başvuru, AİHM tarafından kabul edilmedi. Mahkeme, Ankara’nın, görevden alınan hakim ve savcıların örgüt bağlantılı olmalarının “suçüstü hali” teşkil ettiği tezini de geri çevirdi.

5 biner euro tazminat

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 5’inci maddesinin 1’inci bendinin ihlaline hükmeden AİHM, davacıların her birine 5 bin euro manevi tazminat ve mahkeme masrafı ödenmesini kararlaştırdı. Karar gereği Ankara davacılara toplam 2 milyon 135 bin euro tazminat ve masraf ödeyecek.

Darbe girişimi sonrası görevlerinden uzaklaştırılan devlet memurlarına ilişkin AİHM gündeminde yaklaşık 5 bin dava başvurusu daha bulunuyor. Bunların yaklaşık bin 200’ünü hakim ve yargıçlar tarafından açılan davalar oluşturuyor. (Kayhan Karaca / DW Türkçe)

Mahkeme, Tekin Akgün davasında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) "özgürlük ve güvenlik hakkı"nı düzenleyen 5'inci maddesinin üç fıkrasının ihlâl edildiğine hükmetti. Bunlar, 1'inci fıkrada "makul şüphe" ile ilgili c bendi, "makul bir süre içinde yargılanma ya da yargılama süresince serbest bırakılma hakkı" ile ilgili 3'üncü fıkra ve "tutulma işleminin yasaya uygunluğu hakkında kısa bir süre içinde karar verilmesi" ile ilgili 4'üncü fıkra olarak sıralandı.

Türkiye, Akgün'e 12 bin euro tazminat ödemeye ve bin euroluk mahkeme masraflarını karşılamaya mahkûm edildi.

"Sadece kullanmak makul şüphe oluşturmaz"

Kararda yerel mahkemenin, başvurucunun tutuklandığı 17 Ekim 2016 tarihi itibarıyla ByLock hakkında, uygulamanın sadece Gülen yapılanması tarafından iç iletişim için kullanıldığı sonucuna varabilecek bilgiye sahip olmadığı, başka delil ya da işaretler bulunmaksızın sadece ByLock kullanmanın iddia edilen suçların gerçekten işlendiği konusunda bir makul şüphe oluşturmadığı kaydedildi.

"Deliller ve gerekçe sunulamadı"

Yargılama öncesi tutukluluk için yeterli gerekçenin de sunulamadığına işaret eden AİHM, ayrıca Akgün'ün de avukatının da delillerle ilgili yeterli bilgi sahibi olmadığını, bilgilerin savcılıkta saklı bulunduğunu, bu bilgilerin tutukluluğa itiraz sürecinde büyük önem arz ettiğini vurguladı.

Akgün'ün tutukluluk halinin kaldırılmasına yönelik yaptığı çok sayıda başvurunun çeşitli mahkemelerce reddedildiği de kararda not edildi.

AİHM, "İlkesel olarak şifreli iletişim aracı indirme ya da kullanmanın tek başına yasa dışı ya da suç teşkil edecek bir eyleme dahil olunduğu konusunda tatmin edici bir delil oluşturmadığı"na vurgu yaparak bu durumun mesaj içerikleri ya da yazılan mesajların bağlamı gibi makul şüphe yaratacak başka delillerle desteklenmesi gerektiğine işaret etti.

"OHAL açık çek değil"

Kararda, "Türkiye'nin askeri darbe girişimi sonrasında karşılaştığı zorluklar kuşkusuz Mahkeme'nin AİHS'nin 5'inci maddesini yorumlarken bütünüyle hesaba katması gereken bağlamsal bir faktördü. Ancak bu, resmi yetkililerin OHAL döneminde teyit edilebilir bir kanıt, bilgi ya da yeterli olgusal zemin olmadan bir bireyin tutukluluğuna karar vermekte açık çeke sahip olduğu anlamına gelmemektedir" ifadesi yer aldı. (DW Türkçe)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), BirGün çalışanı Mahir Kanaat ve gazeteci Tunca Öğreten’in Redhack davası nedeniyle yaptığı başvuruda, davacıların "özgürlük ve güvenlik" ve "ifade ve basın özgürlüğü" haklarının ihlal edildiğine hükmetti.

DW Türkçe’nin Twitter hesabından edinilen bilgiye göre AİHM, davacılara toplam 38 bin 250 avro tazminat ödenmesine karar verdi. 

NE OLMUŞTU?

Redhack’in yayınladığı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak’a ait e-mailleri haberleştirdikleri için BirGün çalışanı Mahir Kanaat, Diken eski editörü Tunca Öğreten, kapatılan DİHA’nın Haber Müdürü Ömer Çelik, kapatılan DİHA’nın muhabiri Metin Yoksu, Yolculuk Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Eray Sargın ve ETHA Sorumlu Müdürü Derya Okatan, 25 Aralık 2016’da gözaltına alınmıştı. 

25 Aralık 2016’da İstanbul, Ankara ve Diyarbakır merkezli yapılan operasyonda gözaltına alınan altı isimden Öğreten, Kanaat ve Çelik 24 gün gözaltında kaldıktan sonra tutuklanmış, diğer isimler 17 Ocak 2017’de serbest bırakılmıştı. 

Çelik, Okatan, Yoksu ve Sargın’a “Örgüt propagandası” ve “Bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme”, Kanaat’a “Örgüt üyeliği”, Öğreten’e de “FETÖ ve DHKP-C’ye üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek”ten ceza istenmişti. Aynı soruşturmada tutuklanan Die Welt gazetesi muhabiri Deniz Yücel, gazeteci Fatih Yağmur ve “meçhul kişi” olarak kodlanan kişinin dosyası ise ayrılmıştı.

İddianamenin 6 ay sonra hazırlandığı davada, 24 Ekim 2017 tarihli ilk duruşmada Ömer Çelik tahliye edildi. 323 gün tutuklu kalan Diken haber sitesi eski editörü Tunca Öğreten ve BirGün gazetesi çalışanı Mahir Kanaat ise 6 Aralık 2017 tarihli 2. duruşmada yurtdışı yasağı ve haftada iki gün imza atma şartıyla tahliye edilmişti. 

https://www.cumhuriyet.com.tr/

AİHM, zorunlu tutulan bazı aşıları çocuklarına yaptırmayan ve bu yüzden ceza alan Çekyalı iki ailenin, 2013 ve 2014'te yaptığı itiraz başvurusuna ilişkin kararını açıkladı.

Çekya'da 9 hastalığa karşı çocukları aşılamanın zorunlu olmasının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) özel hayata saygı hakkına ilişkin maddesini ihlal etmediği ifade edilen kararda, çocuklara geçerli sebep olmadan aşı vurulmaması halinde ebeveynlerine para cezası verilebileceği ve aşı olmayan çocukların anaokullarına gidemeyeceği belirtildi.

Kararda, Çekya tarafından, çocuklarına zorunlu aşıyı yaptırmadığı gerekçesiyle ailelerden birine verilen para cezasının "aşırıya" kaçmadığı, diğer çocuğun ise anaokuluna kabul edilmemesinin cezai değil önleyici tedbir olduğu kaydedildi.

Mahkeme, "demokratik toplumlarda" belirli hastalıklar için çocuklara zorunlu kılınan aşının gerekli olduğu yönünde karar verdi.

AİHM özel hukukçusu Nicolas Hervieu, "Bu karar, mevcut (yeni tip koronavirüs) Covid-19 salgınında belirli koşullar altında zorunlu aşılama olasılığını doğruluyor." yorumunu yaptı.

Çekya'da 2003'te bir aileye, yasal olarak zorunlu olmasına rağmen 13 ve 14 yaşlarındaki 2 çocuğuna bazı aşıları yaptırmayı reddettiği gerekçesiyle para cezası verilmişti. Bir başka ailenin de 2006'da çocuğuna bazı aşıları yaptırmayı kabul etmemesi üzerine çocuk anaokuluna kabul edilmemişti.

Her iki aile, verilen kararlara mahkemelerde itiraz etmiş ancak itirazları kabul edilmemişti. Aileler, bunun üzerine 2013 ve 2014'te AİHM'ye başvurmuştu.

https://www.cumhuriyet.com.tr/

Türkiye aleyhine karar çıkan 168 davanın 2020 yılında kapatıldığı açıklanırken 624 davanın ise hala sonuçlandırılmayı beklediği hatırlatıldı.

Komite, özgürlükler, güvenlik güçleri ve olumsuz tutukluluk koşulları nedeniyle kötü muamele ve ölüm, devletler arası davalar ile artan sayıdaki yargılamalar da dahil olmak üzere, AİHM tarafından vurgulanan sistemik meselelerin üstesinden gelmek için hükümetlerin daha fazla çaba göstermesi gerektiğinin altını çizdi.

Üye devletlerin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını "derhal ve tam olarak" uygulama yükümlülüğü taşıdığını belirten Komite, bu sorumluluğun "dostane bir talep değil, bağlayıcı bir gereklilik" olduğunu belirtti.

Türkiye aleyhine açılmış 624 dava sonuçlandırılmayı bekliyor

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, AİHM'de Türkiye aleyhine karar çıkan 168 davanın 2020 yılında sonuca bağlandığını açıkladı. Bu arada AİHM'in geçen yıl Türkiye aleyhine çıkan davalarda 1,5 milyon euronun üzerinde tazminat kararı aldığı bildirildi.

Avrupa Konseyi raporuna göre, geçen yıl sonu itibarıyla Türkiye aleyhine karar çıkan 624 davada hala hüküm yerine getirilmedi.

Bu davalar arasında Kıbrıs meselesi, Selahattin Demirtaş ve Osman Kavala gibi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 18. Madde'sini ihlal edilmesi üzerine açılmış davalar bulunuyor.

Avrupa Konseyi’nin karar organı Bakanlar Komitesi, AİHM kararlarının uygulanmasını denetlemekle sorumlu.

Bakanlar Komitesi, öngörülen maddi tazminatın ödenmesi ve mahkum olan ülkenin ilgili yasalarının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uygun bir biçimde değiştirilmesi ve uygulanması konusunda da bağlayıcı karar verme yetkisine sahip. (Euronews)

AİHM'den yapılan açıklamada, "Kartal ve 48 diğer başvuru" ve "Olcay ve 119 diğer başvuru" olarak adlandırılan gruplaştırılmış dosyaların geçtiğimiz günlerde Türk hükümetine tebliğ edildiği bildirildi.

DW Türkçe'den Kayhan Karaca'nın haberine göre; Kartal ve 48 diğer başvuru, 27 Şubat 2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6524 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" kapsamında görev yerleri değiştirilen Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyesi 40 hakim ve savcıyı kapsıyor.

Söz konusu kanunun 39'uncu maddesi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Kurulda görev yapan Genel Sekreter, genel sekreter yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkanı, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcıları, Kurul müfettişleri, tetkik hakimleri ve idari personelin Kuruldaki görevlerinin sona ermesini ve “müktesepleri” dikkate alınarak uygun görülecek başka görevlere atanmalarını öngörüyor.

Türkiye'ye Mayıs ortasına kadar süre

Anayasa Mahkemesi (AYM) 6524 sayılı kanun hakkında 14 Mayıs 2014 tarihinde açıkladığı kararda, kanunun 39'uncu maddesinin anayasaya aykırı olduğu sonucuna varıp iptal edilmesini istemişti. AYM, anayasaya aykırı diğer maddelerin askıya alınmasını da kararlaştırmıştı.

AİHM'nin 2020 bilançosu açıklandı 

Olcay ve 119 diğer başvuru dosyası ise 1 Temmuz 2016’da kabul edilip 23 Temmuz 2016'da yürürlüğe giren 6723 sayılı "Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" kapsamında görevlerinden alınan Danıştay ve Yargıtay üyelerini içeriyor.

Her iki dava grubunda da davacılar, haklarındaki görevden alınma kararlarıyla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin adil yargılanmayla ilgili 6'ncı maddesinin ihlal edildiğini savunuyor.

AİHM her iki dava grubuyla ilgili olarak Türk hükümetinden AİHS’nin 6'ncı maddesi temlinde savunma istedi. Mahkeme, görüşlerini yazılı iletmesi için Türk hükümetine 17 Mayıs 2021 tarihine kadar süre verdi.

Bir önceki yıl olduğu gibi geçen yıl da AİHM'nin iş yükünün önemli bölümünü Rusya, Türkiye, Ukrayna, Romanya ve İtalya kaynaklı dava başvuruları oluşturdu. Bu ülkelere karşı başvurular toplam başvuruların yüzde 75'ine eşit. AİHM'de hâlihazırda karara bağlanmayı bekleyen yaklaşık 62 bin dava başvurusu bulunuyor.

Rusya 13 bin 800 dava başvurusuyla (yüzde 22,4) ilk sırada yer alıyor. Rusya'yı sırasıyla; 11 bin 150 başvuruyla Türkiye (yüzde 18,1), 10 bin 250 başvuruyla Ukrayna (yüzde 16,7), 7 bin 700 başvuruyla Romanya (yüzde 12,5), 3 bin 400 başvuruyla İtalya (yüzde 5,5) izliyor.

Nüfusa orantılı hesaplama

Geçen yıl AİHM tarafından işleme konulan ve karar bekleyen dava başvuruları ülkelerin nüfuslarına orantılı ele alındığında ise bambaşka bir manzara ortaya çıkıyor. Bu hesaplamada Karadağ 10 bin kişiye 3,5 dava başvurusuyla ilk sırada yer alıyor. Bu ülkeyi sırasıyla Sırbistan (2,5), Bosna-Hersek (2,49), Lihtenştayn (2,31) ve Letonya (2,17) izliyor. Ortalamanın 0,5 olduğu bu klasmanın en altında Birleşik Krallık (0,04), Almanya (0,07), İrlanda (0,08) ve İspanya (0,09) yer alıyor. Türkiye ise 10 bin kişiye 1,09 dava başvurusuyla ortalamanın üstünde bulunuyor.

Her yıl olduğu gibi geçen yıl da kendisine yapılan başvuruların ezici çoğunluğunu geri çeviren AİHM, Avrupa genelinden 32 bin 232 başvuruyu değişik nedenlerden ötürü "kabul edilemez" buldu. 

Toplam 871 karar

AİHM pandeminin yarattığı elverişsiz şartlara rağmen geçen yıl toplam 871 davada karar açıkladı. Bunların 762'sinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlaline hükmederken, 84'ünde ihlal bulmadı. Davaların 6'sı dostane çözümle, 24'ü ise diğer yollardan sonuçlandı.

En fazla ihlal kararı AİHS'nin 5'inci (özgürlük ve güvenlik hakkı) ve 6'ncı (adil yargılanma hakkı) maddeleri temelinde verildi. Adil yargılanma hakkı temelinde 287, özgürlük ve güvenlik hakkı temelinde ise 208 ihlal kararı açıklandı. AİHS'nin "evlenme" ve "eğitim" haklarıyla ilgili maddeleri temelinde ise karar çıkmadı.

AİHM geçen yıl Avusturya, Lihtenştayn, Lüksemburg ve İsveç hakkında hiçbir karar açıklamadı. Andora, Danimarka, Finlandiya, İrlanda, Monako, Çekya ve San Marino hakkında ise sadece 1'er davada karar yayınladı. 

Hakkında en fazla karar açıklanan devletler sırasıyla Rusya (185), Türkiye (97), Ukrayna (86), Romanya (82) ve Azerbaycan (37) oldu.

Rusya hakkında açıklanan kararların 173'ünde AİHS'nin en az bir maddesinin ihlal edildiğinee hükmedildi. Rusya en fazla vatandaşlarının özgürlük ve güvenlik hakkını ihlalden hüküm giydi.

Türkiye ve ifade özgürlüğü

Türkiye hakkında açıklanan 97 karardan 85'inde AİHS'nin en az bir maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılırken, altı davada ihlal bulunmadı; bir dava dostane çözümle, beş dava ise diğer yollardan sonuçlandı. Türkiye davalarında en fazla AİHS'nin ifade özgürlüğüyle ilgili 10'uncu maddesinin ihlaline hükmedildi.

AİHM geçen yıl Avrupa geneli için 80 kez 10'uncu maddenin ihlaline hükmetti. Türkiye 31, Rusya ise 23 davada 10'uncu maddeyi ihlal etmekten hüküm giydiler.

Türkiye davalarında açıklanan kararlarda 21 kez adil yargılanma hakkı, 16 kez özgürlük ve güvenlik hakkı, 14 kez mülkiyet hakkı, 11 kez de toplanma ve dernek kurma özgürlüğüyle ilgili maddelerin ihlal edildiği sonucuna varıldı.

AİHM başkanından AİHS çağrısı

AİHM Başkanı İzlandalı yargıç Robert Spano, bilanço hakkında yaptığı açıklamada, Mahkemenin, "pandeminin yarattığı dramatik koşullara yargıçlarının ve personelinin fedakârlığı sayesinde ayak uydurmayı başardığını" söyledi. Hukuk devleti, insan hakları ve adaletin bağımsızlığıyla ilgili ciddi sınamalarla karşı karşıya olunduğunu belirten Spano, AİHS'nin hukuk devleti çerçevesinde işlev gören güçlü, bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından pratikte uygulamasını sağlamanın Avrupa Konseyi üyesi her devletin "ödev ve sorumluluğu" olduğu mesajı verdi. (Kayhan Karaca / DW Türkçe)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, Edirne’de tutuklu bulunan Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın derhal serbest bırakılmasına karar verdi.

Kararı Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman, "Bu kararla, müvekkilimiz hakkındaki tüm suçlamalar boşa çıkmış, müvekkilin 4 yıldır siyasi sebeplere bağlı rehin tutulduğu gerçeği tescil edilmiştir” sözleriyle duyurdu.

HDP: SEÇİLMİŞLERİ REHİN TUTMA SUÇU DAHA FAZLA SÜRDÜRÜLEMEZ

HDP Genel Merkezi Twitter hesabından yapılan açıklamada "AİHM Büyük Daire, Demirtaş’la ilgili geçen yıl yaptığı duruşmaya yönelik verdiği kararı açıkladı. Bu kararın gereği olarak Demirtaş ve tüm seçilmiş siyasetçiler derhal serbest bırakılmalıdır. Seçilmişleri rehin tutma suçu daha fazla sürdürülemez" ifadeleri kullanıldı.

AİHM'NİN DAHA ÖNCEKİ KARARI SONRASINDA DEMİRTAŞ'A YENİ HAPİS CEZASI VERİLMİŞTİ

AİHM, 20 Kasım 2018 tarihli kararında Demirtaş'ın tutuklanmasında hak ihlali tespit etmiş ve Demirtaş'ın serbest bırakılarak tutuksuz yargılanmasına karar vermişti. Kararın ardından 4 Aralık 2018 tarihinde, Demirtaş'a "terör örgütü propagandası yapma" suçlamasından verilen hapis cezası onanmış, böylece AİHM'in Demirtaş hakkında verdiği karar da hükümsüz kalmıştı.

https://www.evrensel.net/

Mahkeme oybirliği ile Pişkin davasında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde adil yargılanma hakkının güvenceye alındığı 6’ncı maddenin ve özel hayatın ve aile hayatının korunmasını kapsayan 8’inci maddenin ihlal edildiğine karar verdi.

4 BİN AVRO TAZMİNAT ÖDENECEK

Türkiye, Pişkin’e 4 bin Avro tazminat ödeyecek. Pişkin dosyayı AİHM’ye taşımadan önce Anayasa Mahkemesi’ne de başvurmuş fakat AYM Mayıs 2018’de başvuruyu reddetmişti. 

Hamit Pişkin, AİHM’ye yaptığı başvuruda işten çıkarılmasının aile hayatını ve itibarını etkilediği, insanlarla ilişki kuramaz hale geldiğini ve KHK ile ihraç edildiği için kimsenin kendisine iş vermediğini de söyleyerek özel ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğini söylemişti.

https://www.cumhuriyet.com.tr/

AİHM Türkiye'nin adil yargılanma hakkı ile özel ve aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiğine hükmetti.

AİHM bugün açıkladığı kararında, Türkiye'deki mahkemelerin Hamit Pişkin'in itirazını yeterince değerlendirmediğini, karar verirken Pişkin'in sunduğu kanıtları göz ardı ettiklerini, bu yüzden de adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirtti.Mahkeme, bunun olağanüstü hâl durumunda bile kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Pişkin dosyayı AİHM'e taşımadan önce Anayasa Mahkemesi'ne de başvurmuş fakat AYM Mayıs 2018'de başvuruyu reddetmişti.

Hamit Pişkin, AİHM'e yaptığı başvuruda işten çıkarılmasının aile hayatını ve itibarını etkilediği, insanlarla ilişki kuramaz hale geldiğini ve KHK ile ihraç edildiği için kimsenin kendisine iş vermediğini de söyleyerek özel ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğini söylemişti.

AİHM Pişkin'in bu şikayetini de haklı buldu.

Mahkeme Pişkin'e 4 bin euroluk manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

İtiraz yolu açık

Bu karar AİHM'in sonraki kararlarında emsal oluşturabilir.

Öte yandan tarafların karara itiraz ederek Büyük Daire'ye götürmesi de mümkün.

Üç ay içinde böyle bir adım atılmazsa karar kesinleşecek.

AİHM karar metninde Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü'nün, sözleşmelerinden bazı maddeleri alıntıladı:

"İşçinin kapasitesine veya işin yürütümüne veya işyeri gereklerine dayalı geçerli bir son verme nedeni olmadıkça hizmet ilişkisine son verilemez.

"Hizmet ilişkisine haksız olarak son verildiği kanısında olan bir işçinin mahkeme, iş mahkemesi, hakemlik kurulu veya hakem gibi tarafsız bir merci nezdinde itirazda bulunma hakkı vardır."

AİHM kararında diğer uluslararası kuruluşların konuyla ilgili görüşlerine de yer verdi. Bunlardan biri olan Venedik Komisyonu, Türkiye'nin darbe girişimi sonrası hızlı bir şekilde önlem almasının anlaşılabilir olduğunu söylemiş fakat çok sayıda kişiyi işten çıkarma kararının kalıcı olmasını ve Gülen yapılanmasıyla ilişkili olma halinin neye göre belirlendiğinin resmen açıklanmamış olmasını eleştirmişti.

İnsan hakları hukukçusu Benan Molu, Twitter'dan yaptığı paylaşımda bunun ihraçlarla ilgili verilen ilk ihlal kararı olduğunu söyledi.

Molu, bu kararla "terör örgütüne üye, irtibatlı veya iltisaklı" denilerek hiçbir usuli güvence sağlanmadan işten çıkarma uygulamasının hak ihlali olarak tanımlandığını aktardı.

Pişkin, Gülen yapılanmasıyla irtibatlı veya iltisaklı olmakla suçlanmıştı.

Bir diğer insan hakları hukukçusu Kerem Altıparmak ise bu kararın Türkiye'de devam eden süreçlere ciddi bir etkisinin olmasını beklemediğini paylaştı.

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55318895

Gazetemiz eski yöneticileri ve yazarları 31 Ekim 2016 günü “FETÖ ve PKK’ya üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek” iddiasıyla gözaltına alınıp, tutuklandı. Avukatlar bu tutuklamaların haksız olduğunu belirterek AİHM’ye başvurdu. AİHM, 4 yıl sonra bu başvuruyu karara bağladı. 

‘TUTUKLULUK MANTIKLI GEREKÇELERE DAYANMIYOR’

AİHM, Türkiye'nin özgürlük ve güvenlik hakkı ile ilgili 5. maddesinin birinci fıkrası ve ifade özgürlüğü ile ilgili 10. maddesinin ihlal edildiğine hükmetti. AİHM aralarında eski çizerimiz Musa Kart’ında olduğu 8 gazeteciye 16’şar bin avro para cezası ödenmesini kararlaştırdı. AİHM gerekçeli kararında gazetemiz eski çalışanlarının gözaltına alınmaları ve mahkeme öncesi tutukluluk hallerinin mantıklı gerekçelere dayanmadığı görüşüne vardı. 

NE OLMUŞTU? 

Tutuklanan gazeteciler İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde , “Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte terör örgütüne yardım etmek” suçundan yargılandı.  Eski yönetici ve yazarlarımıza çeşitli oranlarda hapis cezası verildi. Karardan önce ve kararla birlikte, farklı aşamalarda, tutuklu yargılanan gazeteciler tahliye edildi. Karardan sonra ise 5 yılın altında ceza alan sanıklar, Yargıtay’a başvuru hakkı olmadığı gerekçesiyle, cezalarının infazına başlanması zorunluluğu gerekçe gösterilerek yeniden cezaevine konuldu.

Dosyayı inceleyen Yargıtay ise yerel mahkemenin kararını “somut kanıt” olmadığı gerekçesiyle bozdu ve sanıkların beraatine karar verilmesi gerektiğine hükmetti. Yargıtay, beş yılın altında ceza alan sanıkların dosyasının da birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtince, cezaevine konulan isimler tahliye edildi. İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi, yeniden yargılama sonrasında ilk kararında direndi.

https://www.cumhuriyet.com.tr/