Çek yasası mecliste son şeklini alır ve "Karşılıksız çeke hapis cezasının kaldırılması" öngörülürken, piyasalarda çok farklı iki değerlendirme ortaya çıktı. Bazıları ve özellikle çekte hapis cezası çeken yada hapse mahkum olabilecek durumda olanlar buna alkış tutarlarken, alacaklarını alamayanlar "hapis cezası caydırıcıydı"  ortadan kalkarsa "güvensizlik olur" ödemeyi zorlayıcı yeni konuya ihtiyaç var, düşüncesini ortaya koyuyorlar. Hapis cezası sonlanırken mutlaka ödemede güvenliği sağlayacak yeni desteklere ihtiyaç olacaktır.

Karşılıksız çekten dolayı 10 bin kişi hapis yatarken, mahkemelerde 217 bin çek dosyası varken, karşılıksız çekten dava açılan yüz binlerce kişi dava ile karşı karşıyayken, TBMM Adalet Komisyonunda Cuma günü "Karşılıksız çek suçlarında hapis cezasını ortadan kaldıran" içerikli yasa tasarısının görüşülmesine devam edilecek. Yeni çek kanunu ile ilgili piyasada çok farklı, birbirine zıt iki değerlendirmeye neden oluyor.

"Ekonomik suça ekonomik ceza" olması gerektiğini savunan ve "Hapis cezasına son verilmesini savunanlar" yeni yasayı yerinde buluyorlar. Düzenlemeye karşı çıkanlar ise  "Hapis tehdidiyle var olan caydırıcılığın" ortadan kalkması ile çek kullanımının azalacağını ve piyasada "güven eksikliği ve durgunluk doğacağını" öne sürüyorlar.

Merkez Bankası verilerine 2009 yılında 1 milyon 910 bin, 2010'da azalmasına karşılık 900 bin 272'ye, 2011 yılında ise azalarak 609 bin 621'e inmiş durumda. Mahkemelere intikal eden karşılıksız çek olayı ise son üç yılda 236 bin 547'ye ulaşmış durumda.

Biz, çek kullanımında bu tabloya nereden geldik?

Türkiye ticari hayatı uzun yıllar "Söz senettir" ilkesine dayalı yürürdü. Sonra, ticarette vadeli ödemelerde "Senet esastır" ilkesi gündeme geldi. Ödenmeyen senet davaları artıp, süreler uzayınca, piyasada yeni arayış gündeme geldi. Bu kez senedin yerini "vadesiz ödeme aracı olan çekin vadeli kullanımı" aldı. Çünkü, "Çekin ödenmemesinin ardında hapis cezası" vardı. Vadesiz olması gereken "çek" böylece "vadeli ticaret aracı senetin" yerini aldı. Ancak, kriz dönemlerinde çek ödemelerinde de önemli aksamalar gündeme geldi. Sonuçta haberde ve yukarıdaki satırlarda belirtilen olumsuzlukları ifade eden sonuçlar ortaya çıktı.

Çekten hapiste olanlar ve hapis tehdidi altında olanların sayılarında önemli artış olunca "Karşılıksız çekte hapisin" kaldırılması isteğiyle harekete geçtiler. "Ekonomik suça ekonomik ceza" içeren yeni düzenleme istediler. Alacaklılar ise "Hapis cezasının caydırıcılığının ortadan kalkması bizi cezalandırmak anlamına gelir" düşüncesini ortaya koyuyorlar.

Yeni çek yasası düzenlenirken, "Söz senettir" le başlayan piyasada vadeli satışlardaki "Güveni" yeniden gündeme getirecek bir düzenlemeye ihtiyaç vardır. Çek yasasını da içine alacak yeni düzenleme ile hem piyasanın vadeli yapısının sürmesi, ticaretin frenlenmesinin önüne geçilmeli, hem de bozulan piyasa ahlakının ortaya çıkardığı "ödemeden kaçınmaları" ortadan kaldıracak bir "Sigorta" sistemi yaratabilmelidir.

Bu da çok kolay sağlanabilecek bir denge değildir. Sadece çek yasasındaki hapis cezasını kaldıran düzenleme yeterli olmayabilir. Bunun alanı-satanı mağdur etmeyecek yan payandalarla desteklenmesi gerekir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Günkut Kaya 2012-02-11 12:56:22

Sayın üstad ben bir kere karşılıksız cek eylemine hapis cezasının kalkmasını " ekonomik suça ekonomik ceza olur" mantığı ile yaklaşanların hepsinin hukuk bilgisinden ve mantığından şüphe ederim. Bu mantıkla, TCK da yer alan malvarlığına karsı sucların hepsine hapis cezasının kalkması gerekliliğine varılır. Bakınız karşılıksız cek kesmek " ben bir cek kocanı sahibi is adamyiım, banka hesabımda para var, sana verdigim bu cek e güven, git bankadan sana olan borcumu al" deyip de " cek adındaki kiymetli evraka duyulan güvenin yalan ve hile ile" kötüye kullanılmasidir. Bu suça neden hapis cezası verilmesin yahu! Alacaklı adam bir manada dolandiriliyor, ,mağdur ediliyor! Suçlu kisi adamı kaldırıp bedavadan yarar sağlıyor. O yüzden gecmis yasa hükümleri son derece isabetli iken, hukuka yüzeysel bakabilen şahısların ekonomik suça ekonomik ceza yaklaşımı son derece yanlıştır, kaos ortamına çanak tutmaktir