01 Aralık 2016 Perşembe 06:00
Petroldeki uzlaşma Türkiye’yi vuracak

OPEC üyesi ülkeler dün Viyana’da gerçekleştirilen toplantıda üretimin kısılması konusunda uzlaşırken bu uzlaşma Türkiye ekonomisine çifte darbe vuracak. Hem Amerikan Merkez Bankası Fed’in aralıkta faiz artırımının kesinleşmesiyle doların daha da güçleneceği beklentisi, hem de petrol arzının kısıtlanması ile varil fiyatlarındaki yükseliş Türkiye’nin ödeyeceği petrol faturasını iyice şişirecek. Uzmanlar petrolün 60 dolara tırmanması halinde cari açığın 36 milyar dolara kadar yükseleceğini belirtirken, Orta Vadeli Program’daki 2017 yılı için öngörülen yüzde 6’lık enflasyon hedefinin tutması da şimdiden zor görünüyor.

Dolar 3.43’ü aştı

ABD’de artan kaya petrolü arzı karşısında pazardaki ağırlığını korumak isteyen Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) ‘üretime devam’ kararı ile petrol 2014’ten bu yana yüzde 55 ucuzladı. Bu durum, OPEC üyelerinin ekonomisini darboğaza sokarken, üretimin kısılması gündeme gelmişti. Dün Viyana’da toplanan OPEC üyeleri arzın günde 1,2 milyon varil kısılmasında anlaşırken Brent petrolün varili de 51 dolara kadar yükseldi. OPEC’in kararı sonrası dolar TL de 3.40’dan 3.43 seviyesine kadar çıktı.

TL üzerindeki baskı artacak

Destek Yatırım Araştırma Uzmanı Kutay Gözgör, petrol fiyatlarındaki gerilemenin finansal piyasalarda oynaklığın yükselmesine neden olduğuna işaret ederek şu tespitlerde bulundu: “Petrol fiyatlarının hızlı gerilemesi küresel olarak gelişmiş ülkelerin enflasyon oranlarını hızlıca düşürerek merkez bankalarını zora sokuyor. Aynı zamanda tüm geliri petrole bağlı olan Nijerya, Venezüella gibi ülkeler düşük petrol fiyatlarından olumsuz etkileniyor. Petrol fiyatlarının düşmesinin temel nedeni, küresel arz fazlası. Arz fazlasının nedeni ise ABD başta olmak üzere Rusya ve Kanada gibi OPEC dışı ülkelerin rekor üretimi. Şimdi sağlanan uzlaşma ile petrol fiyatları 53-60 dolara gidebilir. Bu da Türkiye’nin enerji maliyetini yükseleceği için cari açığın ve yurtiçinde benzin pompa fiyatlarının artmasına neden olacak. Petrol fiyatlarının 60 dolara çıkması cari açığın diğer kalemler önemli ölçüde değişmediği sürece 36 milyar dolar civarına yükselmesine neden olabilir. Aynı zamanda cari açığın ve enerji maliyetlerin yükselmesi dolar TL paritesinin yükselmesine başka bir ifadeyle TL’nin değer kaybıyla sonuçlanabilir. Dolar, Trump sonrası hali hazırda Fed’in faiz artışı beklentisi nedeniyle küresel olarak değer kazanıyor. Ancak petrol fiyatlarının yükselmesi de TL’nin üzerinde fazladan bir baskı yaratabilir.”

Enflasyon yükselecek

Petrol fiyatlarında 2014 yılından bu yana görülen düşüşler Türkiye ekonomisinde beklenen iyileşmeyi sağlayamadı. Petrolde yüzde 91 oranında ithalata bağımlı olan Türkiye’de, petrolün ucuzlaması cari açıkta beklenen iyileşmeyi sağlamayamadı. 2015 yılı Eylül ayında 167 milyon dolar fazla veren cari işlemler hesabı, 2016 yılının aynı döneminde 1.684 milyon dolar açık verdi.

Işık FX Araştırma Direktörü Halil Reçber de konuyla ilgili, “2014 yılı Temmuz ayından bu yana petrolün varil fiyatı 113 dolarlardan 50 dolarlara kadar geriledi ama dolar da aynı dönemde yüzde 60 oranında yükseliş kaydetti” dedi. Reçber, “Son 6 yıldır baktığımızda gerek hükümet gerekse Merkez Bankası enflasyon tahminini tutturamıyor. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki düşüş hükümetin mali disiplini tutturma hedefi nedeniyle yeterince içeride fiyatlara yansıtılmadı. Çünkü bu kalemden hükümetin çok büyük bir geliri var. Enflasyon tahmini tutmayınca faizler de yüksek kalıyor. Şimdi üretimin kısıtlanmasıyla petrol fiyatları da yükselecektir. Zaten bunun ilk sinyalleri alınmaya başladı. ABD’nin de faiz artırma ihtimali yüksek. Bu da doları güçlü tutacaktır. Dolayısıyla hem dolarda hem de petroldeki artış Türkiye’nin petrol ithalatına ödediği faturayı artıracaktır. Bu da doğal olarak enflasyona yansıyacaktır” diye konuştu.


Kaynak: Cumhuriyet.com.tr
Son Güncelleme: 01.12.2016 06:00
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner177