Yeşim
Yeşim
14 Mayıs 2015 Perşembe 13:23
Avukat Kadir Kurtuluş YABANCILARIN TÜRKİYE’DE TAŞINMAZ EDİNMESİ

Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Kadir Kurtuluş YABANCILARIN TÜRKİYE’DE TAŞINMAZ EDİNMESİ’ne ilişkin hukuki süreçleri anlatıyor:

Yabancıların Türkiye’de mal edinmesini düzenleyen temel yasa metni 6302 sayılı Kanunla Değişik Tapu Kanunun 35.maddesidir. Tabi yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinmesinden bahsederken bunu yabancı gerçek kişiler, yabancı tüzel kişiler ve yabancı sermaye bulunduran Türk şirketler olarak ayırmak lazım. Temel olarak Yabancı Gerçek Kişilerin Türkiye’de Taşınmaz Edinmesinden bahsedicek olursak;

             Tapu Kanunu’nun 35. maddesine göre; yabancı uyruklu gerçek kişilerin Türkiye’de taşınmaz edinebilmesinin iki temel koşulu vardır ve bu koşullar miras yoluyla elde edilen intikaller bakımından da geçerlidir:

*          Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen ülkelerden birinin vatandaşı olmak,

*          Edinilecek taşınmazın özel mülkiyete konu ilçe yüz ölçümünün %10’nu ve          kişi başına edinilecek taşınmaz yüz ölçümünün ülke genelinde 30 hektarı geçmemesi.

             Böylece, yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de ülke genelinde kişi başına otuz hektara kadar taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinmeleri mümkün kılınmıştır. Bakanlar Kuruluna bu miktarı 60 hektara kadar artırma yetkisi verilmiştir.

                Tapu Kanununun 35/4.maddesine göre yapısız taşınmazlar(arsa, tarla vb. gibi) ancak belirli bir proje geliştirilmek üzere satın alınabilir. Bu şekilde alınan taşınmazlarda geliştirecekleri projeler iki yıl içinde ilgili Bakanlığın onayına sunulmak zorunadırlar. Buna göre, proje, ilgili Bakanlıkça onaylandıktan sonra, tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzere tapu müdürlüğüne gönderilecektir. Projenin süresi içinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti de yine ilgili ilgili Bakanlıkça takip edilecektir.

Bir de Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’ de Taşınmaz Edinmesine değinelim;

                Yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişilerin, çeşitli kanunlar kapsamında Türkiye’de gayrimenkul edinmeleri mümkündür. Bu şirketler ancak faaliyetleriyle ilgili alanlarda gayrimenkul edinebilirler ve edinilen bu gayrimenkullerin şirketin faaliyet alanına uygun kullanılıp kullanılmadığı iller bazında kurulan valilik komisyonları tarafından değerlendirilmektedir.

                Tüzel kişiliğe sahip yabancı şirketler ancak özel kanun hükümleri çerçevesinde tanından sınırlar çerçevesinde taşınmaz edinebilirler. Örneğin, Turizm ve Teşvik Kanununun 8. maddesinde, yerli olduğu gibi yabancı yatırımcılara da gayrimenkul tahsisi imkânı tanımakta ve Petrol Kanunu’nun 8. maddesinde petrol hakkı sahiplerine - yabancı da olabilir- arama, işletme sahasında gerekli araziyi alma imkânı vermektedir.

                Endüstri Bölgeleri Kanunu’nun 3. maddesinde yabancı sermaye girişini teşvik için arazi tahsisi yapılacağı ifade edilmekte iken Özelleştirme Kanunu 14. maddesinde özelleştirme uygulaması çerçevesinde yabancı yatırımcıya gayrimenkul satışı veya devrinin mümkün olduğunu ifade etmektedir. Aynı şekilde Kültür Yatırımlarını ve Girişimlerini Teşvik Kanunu’nun 5. maddesinde de bir teşvik unsuru olarak gayrimenkul tahsisi düzenlenmiştir.

                Yabancı şirketlerin, Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla; askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde taşınmaz mülkiyeti edinimleri Genelkurmay Başkanlığı’nın ya da yetkilendireceği komutanlıkların, özel güvenlik bölgelerindeki taşınmaz mülkiyeti edinimleri ise taşınmazın bulunduğu yerdeki valiliğin iznine tabi olacaktır. Bu düzenlemede ‘ülke güvenliği’ esas alınmıştır.

                Ancak unutulamamalıdır ki Bakanlar Kurulu, yabancılar ile kendi ülkelerindeki kanunlara göre kurulan yabancı ticaret şirketlerinin taşınmaz ve ayni hak edinebilecekleri yerleri; ülke, kişi, coğrafi bölge, süre, sayı, oran, tür, nitelik, yüzölçümü ve miktar olarak belirleyebilme, sınırlandırabilme ve yasaklayabilme yetkisine sahiptir.

Son olarak ise Yabancı Sermayeli Türk Şirketleri’nin Türkiye’de Taşınmaz Edinmesi konusu;

                Uluslararası yatırımcıların %50 veya daha fazla oranda hissesine sahip oldukları veya yönetim hakkını haiz kişilerin çoğunluğunu atayabilme veya görevden alabilme yetkisine sahip oldukları şirketler bu kapsamdadır. Bu şirketlerin yetki belgesinde 2644 sayılı Tapu Kanununun 36. maddesi kapsamındaki Yabancı Sermayeli Şirkettir” ibaresiyle ilgili yönetmelik gereğince gerekli evraklar ile Valilik İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü’ne başvurması gerekmektedir.

                 Bu şirketler, ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet konularını yürütmek üzere taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hak edinebilirler.

                 Edinilmek istenen taşınmazın askeri bölgeler içinde kalması halinde taşınmaz mülkiyeti edinimleri Genelkurmay Başkanlığının ya da yetkilendireceği komutanlıkların; özel güvenlik bölgeleri içinde kalması halinde ise, taşınmazın bulunduğu yerdeki valiliğin iznine tabidir.

                 Esneklik sağlamak üzere özel durumlar için istisnalar sağlanmıştır:

                 -Taşınmaz rehni tesisi,

                 -Taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi kapsamındaki mülkiyet edinimleri,

                 -Şirket birleşmelerinden ve bölünmelerinden doğan taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hak nakli,

                 -Organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve serbest bölgelerdeki edinimler,

                 -İlgili bankacılık mevzuatı çerçevesinde kredi olarak sayılan işlemler nedeniyle ya da alacakların tahsili amacıyla gerçekleşen edinimler kapsam dışındadır.

                Tapu Kanunu 36. Maddesindeki şartları sağlamayan yabancı sermayeli şirketlerin yetki belgesinde ise “2644 sayılı Tapu Kanununun 36. maddesi kapsamı dışındaki Yabancı Sermayeli Şirkettir” ibaresine yer verilmesi gerekmektedir. Söz konusu şirketlerin 36. madde gereğince yerli sermayeli şirketler gibi değerlendirilerek bu doğrultudaki taleplerinin doğrudan Tapu Müdürlükleri tarafından karşılanması gerekmektedir. Şunu da eklemek gerekir ki Taşınmaz Ediniminde Yapılan Sözleşmenin Şekli de ayrıca ele alınması gereken kendi başına bir konu başlığıdır.’’


Av. Kadir Kurtuluş

Son Güncelleme: 14.05.2015 13:28
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol